Neem het Paleodieet met een korreltje.. ehhh vruchtenhagel

Het paleodieet wordt vaak geroemd om haar eenvoud. We moeten back to basics – terug naar de manier van eten van onze voorouders tijdens het paleolithicum, een periode van 2,5 miljoen tot 10 duizend jaar geleden.

Aanhangers van dit dieet beweren dat we genetisch gezien eigenlijk ten opzichte van die tijd niet zo veel veranderd zijn. Zij vinden dat ons dieet gebaseerd moet zijn op dat van onze voorouders. En ik moet toegeven, het klinkt logisch: weg met de door de moderne mens geïntroduceerde granen, zuivel en geraffineerde suikers. Weg met die grote gele M die we in elke stad tegenkomen. Kortom, terug naar een dieet dat voor het grootste gedeelte bestaat uit vlees (geen hamburgers).

Het fileren van het voedingscentrum 
Paleo staat volop in de schijnwerpers. Het gaat gepaard met een discussie over ons eigen Voedingscentrum. Aangezien wat het Voedingscentrum aanbeveelt alles behalve “paleo-proof” is. Het Voedingscentrum waarbij ik hier in deze blog meerdere keren mijn vraagtekens heb gezet (zuivelconsumptie bevorderen? fabrieksvoeding aanmoedigen?). En met mij collega’s zoals recent nog Karine Hoenderdos in haar inmiddels berucht “anti-vruchtenhagel-betoog”:

http://www.foodlog.nl/artikel/het-vruchtenhagelschandaal

Een opmerking in een van de reacties triggerde mij:

Screenshot at 2013-12-09 15:42:39

Hier worden de Masaï uit de kast gehaald. Paleo zou gezond zijn, omdat de Masaï gezond zijn en tot op de dag van vandaag “paleo” eten. Maar kun je dit wel zo klakkeloos aannemen?

Loren Cordain
cordainDeze naam kom je steevast tegen in de paleo-wereld. Hij werd in bovenvermelde reactie even aangehaald. Cordain wordt vaak bestempeld als een paleo “goeroe”, mede omdat hij de voordelen van het paleodieet op conferentie na conferentie voor het voetlicht brengt.

In het “plantaardige” kamp (waar geen vlees wordt geconsumeerd) wordt Cordain als ongeloofwaardig afgedaan. Omdat hij zelf aardig wat overgewicht heeft. Nu is dat strikt genomen geen argument, maar ik heb er wel sympathie voor: zou jij dieetadvies van Sonja Bakker hebben aangenomen als ze obees was geweest?

Hier komt ons gezond verstand weer om de hoek kijken. Gezond verstand dat ons doet twijfelen aan mensen die de waarheid verkondigen, maar zelf die waarheid niet “leven”.

Zo voel je op je klompen aan (om met Hoenderdos) te spreken dat vruchtenhagel geen gezonde keus is. Daar mag het Voedingscentrum van alles tegenin brengen (“met gevoelens doen we niets”), maar dat is hun probleem.

Goed. Dan even naar de stam die paleo eet en er wel fit uitziet:

Masaï
De Masaï is een nomadenvolk uit het oosten van Afrika. Het is een van de weinige volkeren in de wereld dat nog vasthoudt aan haar eeuwenoude tradities. Het dieet wat zij aanhouden komt aardig in de buurt van wat het paleodieet voorstelt. Het bestaat voornamelijk uit vlees van koeien, geiten en schapen.

Masai

Levensverwachting
Van de Masaï wordt vaak gezegd dat zij kerngezond zijn, wat zou voortvloeien uit hun eetpatroon. Maar in hoeverre kun je dat klik- klakkeloos voor waar aannemen als je kijkt naar hun levensverwachting? Het is namelijk zo dat de levensverwachting van de Masaï onder de vijftig jaar ligt.

Even ter vergelijking: de levensverwachting van de gemiddelde Nederlander, met al onze non-Paleo eetgewoonten, ligt zo rond de 80. Natuurlijk, de levensverwachting van een volk of land is geen gouden standaard om iemand zijn gezondheid aan af te meten. Er zijn meer factoren die levensverwachting beïnvloeden, zoals bijvoorbeeld babysterfte en ziektes.

Maar zelfs als je daarvoor “corrigeert”, dus als je kijkt naar de levensverwachting van Masaï die ouder zijn dan 12 jaar (en dus veelvoorkomende “kinderziekten” hebben overleefd), dan ligt die nog beduidend lager dan de onze.

Moderne medische wetenschap
Ligt het aan onze medicijnen, zoals antibiotica? Wellicht. Maar – en ik spreek uit ervaring -, antibiotica speelt een grote rol bij het ontstaan van veel aandoeningen, zoals bijvoorbeeld auto-immuunziekten. Auto-immuunziekten die niet voorkomen bij de Masaï.

Dus als je de wonderen van medicijnen als antibiotica prijst, dan moet je ook de schaduwkant ervan belichten.

Aderverkalking bij de Masaï
Niet alleen de levensverwachting van de Masaï is opvallend. Uit onderzoek is namelijk gebleken dat de kransslagaders van de Masaï dikker zijn dan gewoonlijk. Dit komt door hun verhoogde inname van dierlijke vetten en heeft atheromatose (aderverkalking/verharding) tot gevolg. De kransslagaders zitten in het hart – je kunt je voorstellen dat een verdikking van de aderen in dat gebied fatale gevolgen kan hebben in de vorm van een hartinfarct. Toch bleek uit hetzelfde onderzoek dat de Masaï weinig tot geen last hadden van hun verdikte kransslagaderen.

Hoe de Masaï met aderverkalking “wegkomen”
Wellicht verwacht je het niet, maar ook mensen in de westerse wereld sterven niet snel aan hart- of vaatziekten. Daar gaan jaren, zo niet decennia overheen. Tijdens die jaren bepaalt jouw leefstijl hoe goed jouw lichaam kan “dealen” met aderverkalking.

De meest belangrijke en aantoonbare reden voor de fitheid van de Masaï is beweging. De Masaï beweegt veel meer dan wij en is daardoor tegelijkertijd fitter. Daarnaast groeit men op in een natuurlijke omgeving met voldoende zon en frisse lucht. Ze zitten geen dagen lang op kantoor naar een beeldscherm te staren. Zoals wij doen. En ik op dit moment dus ook 😉

Paleodieet
Ondanks de relatief lage levensverwachting, kun je stellen dat de Masaï dus vooral “gezond” is tijdens die jaren vanwege hun actieve levensstijl, niet door het volgen van het paleodieet. En de Masaï is slechts een voorbeeld. Ook andere jager-verzamelaarsstammen zijn (of waren) niet gezegend met een hoge levensverwachting. Dit in tegenstelling tot volkeren die voornamelijk plantaardig eten.

paleo-dieet

We moeten afstappen van het idee dat paleo per definitie gezond is. Paleo kan gezond zijn – ik moedig aan om zuivel te vermijden en geraffineerde koolhydraten te beperken. Maar te denken dat grote hoeveelheden vlees, vis en eieren bijdragen aan een lang en gezond leven, daar heb ik mijn twijfels bij. Als er namelijk één factor is die eruitspringt in grootschalige onderzoeken naar gezond oud worden, dan is het wel: vezel, vezel en nog eens VEZEL.

En hoe meer calorieën je haalt uit vlees, vis, gevogelte enzovoort, hoe minder totale vezels je lichaam binnenkrijgt.

Tot slot nog even een denkertje:
Noem mij een (mogen er ook meer zijn) diersoort op aarde die sympathie / empathie heeft voor zijn natuurlijk voedsel? En dan doel ik op kompassie. Op medeleven….

Geef mij jouw gedachte als reactie onderaan dit artikel…en ik geef je graag mijn kijk op deze vraag!

In de tussentijd: slik niet alles wat je leest of hoort. Denk kritisch na. En vertrouw op je gezond verstand, of het Voedingscentrum daar nu niets mee kan of niet. Boerenwijsheid rules 🙂

Alex Greve

P.S. Naar mijn mening bestaan er ook gezonde versies van Paleo, namelijk boordevol complexe koolhydraten. Dat is de variant op Paleo die ik aanhang: koolhydraten primair uit fruit & zetmeelrijke groenten.

Comments

comments