Brak ik de vorige keer een lans voor vegetarisme en veganisme, dan is het nu toch echt tijd voor een kanttekening.
Ik geloof dat we voornamelijk fruit, groenten, noten en zaden moeten eten, maar dat we dat moeten aanvullen met vis (een paar porties per week ) en vlees (1 maximaal 2 porties per week).
Oops…ik loop nu echt het risico dat een aantal vegetariërs en veganisten deze blog links laen liggen. Natuurlijk: we gaan niet altijd netjes met dieren om. Maar die discussie ga ik hier laten voor wat het is.
Het gaat mij in eerste instantie om wat optimaal voor de mens is. en dan kan ik echt niet om het belang van vitamine B12 heen.
Even een paar voor- en tegens:
Voorstanders zullen zeggen:
1. Vitamine B12 hebben we keihard nodig, vooral voor het goed functioneren van het zenuwstelsel, voorkomen van ziekten als Parkinson, enzovoort
2. Vitamine B12 krijg je alleen voldoende binnen met de consumptie van vlees, vis en eieren.
Tegenstanders zullen zeggen:
1. Vitamine B12 wordt niet door dieren maar wordt door bacterieën gemaakt. Als je een gezonde darmflora hebt dan maken die bacterieën voldoende vitamine B12 voor je aan.
2. Vitamine B12 tekort overkomt ook vlees- en viseters, dus het eten van vlees en vis is de oplossing niet.

3. Je kunt vitamine B12 ook binnenkrijgen door het eten van sommige paddestoelen, zeegroenten en biergist.
4. Je kunt vitamine B12 ook binnenkrijgen door veel biologische groenten te eten, liefst met zoveel mogelijk “aarde” erop.
Omdat ik in het vis/vlees kamp zit reageer ik even kort op de laatste 4 punten:
1. Vitamine B12 wordt inderdaad door bacterieën gemaakt. Elk dier slaat het echter op in het lichaam. En de kolonies B12 producerende bacterieën groeien als onderdeel van het “rottingsproces”. Aanwezigheid van voldoende vitamine B12 is dus een teken van “vuiligheid”. Weer een argument voor het feit dat teveel hygiëne niet goed voor ons is.
2. Dit vind ik nog wel het zwakste argument. Vitamine B12 deficiëntie komt veel meer voor bij vegetariërs en veganisten dan bij vis- en vleeseters. Op elke regel is een uitzondering, maar dat weerlegt de regel niet.
Ik weet het, vitamine B12 opname in het lichaam is een complex proces waarbij van alles mis kan gaan. Het boek “Could it be B12?” is daarbij een hele goede leidraad om te lezen.
3. Die “alternatieve” bronnen van B12 leveren maar in heel beperkte mate vitamine B12 op. En voor heel veel mensen is het niet praktisch, want de zeegroenten en speciale paddestoelen liggen niet voor het oprapen bij de buurtsuper.
En het oplossen met supplementen: daar ben ik niet tegen, maar strikt genomen is dat toch een “onnatuurlijke” oplossing?
4. Het binnenkrijgen van voldoende B12 via de “grond” die meekomt met biologische groenten kan ik alleen maar aanmoedigen. Zo krijgen andere apen (excusez le mot) ook veel vitamine B12 binnen (hoewel chimpansees ook dieren eten). Maar we praten over hele grote hoeveelheden. En bovendien zijn onze groenten tegenwoordig veel te “schoon”. Kom ik weer met mijn pleidooi tegen teveel hygiëne!
Wat denk jij? Overtuigd van het tegendeel? Of geloof je net als ik, los van de ecologische impact dat vis en vlees thuishoort in ons dieet. En het liefst rauw, dus meer sushi, tartaar en carpaccio?
P.S.: De aanmelding voor het glutenvrije- en lactosevrije kerstpakket sluit over 4 dagen. Dus als je nog interesse hebt, dan vind je hier meer info en direct bestellen kan ook.
Facebook Reacties:
Related posts:







Hoi, op zich een goed artikel. Maar bedenk wel dat er ook mensen zijn die een b12 tekort of een lage b12 waarde hebben ondanks voldoende consumptie van de producten die je hierboven noemt. Dit is een ernstig probleem en niet veel artsen erkennen dit of testen op een b12 tekort. Ik ga t hier niet helemaal uitleggen, daar zijn genoeg sites over, mocht je hier interesse in hebben dan zoek t even op.
Ik weet sinds enkele weken dat ik een zeer lage waarde heb en daardoor veel vage lichamelijke klachten heb. Ik zou dit het liefst op een natuurlijke manier willen oplossen, echter neem ik dit niet op uit mijn voeding.. Dus nu heb een enkele weken 2 wekelijks b12 injecties. Deze helpen super en ik ben nu aan het afbouwen. Aan iedereen wil ik benadrukken dat je de ernst van een b12 tekort niet moet onderschatten en als je met vage klachten loopt je b12 eens moet laten testen.. Succes!
Ps misschien kun je dit nog toevoegen in je artikel.
Ik ben het eens met jou, Desiree, de problemen worden onderschat!
Het is zo dat bij heel veel mensen de B12 niet goed of helemaal niet wordt opgenomen via de maag.
Beste Desiree,
Omdat B12 in sommige gevallen slecht wordt opgenomen raad ik in die gevallen zeker B12 injecties aan.
En ik gaf zelf al in het artikel aan dat vlees/vis eten geen garantie geeft dat je voldoende B12 in je bloedbaan krijgt…
Denk ook zelf dat de minieme waarden waarbij de nog medici zeggen: OK…te laag zijn.
Het lijkt me voor iedereen een goede zaak om jaarlijks je bloed te laten testen op Vitamine D en B12. Bij mij was het beide okay maar ik supplementeer, zeker met de hoeveelheid zon van afgelopen “zomer” Vitamine D in vloeibare vorm. Het mag eventueel in capsules zitten (is duurder) maar dan moet je er wel op letten dat het zuivere is dus niet vermengd met andere ingrediënten. Wat B12 betreft, ik eet vegetarisch eh, nou ja, ik eet wel dagelijks 1 a 2 rauwe biologische eieren en maak van rauwe biologische melk mijn dagelijkse kefir omdat ik mijn darmen in orde moet brengen. Ik denk dat geen koe of kip me dat kwalijk neemt.
Helemaal eens met Desiree. Als Alex nog even de diepte in wil gaan, dan graag. Het is heel erg dat er op wetenschappelijk niveau zoveel gerommeld wordt. Ofwel dat ziekenhuizen zo ontzettend traag zijn om nieuwe ontwikkelingen te volgen. De meeste ziekenhuizen hebben als ondergrens: 150, Erasmus Rotterdam heeft als ondergrens 300, ziekenhuis Duitsland hanteert 399 als ondergrens. En… heeft het Erasmus ontdekt: de bloedwaarde zegt niets van de B12 die in de cellen zijn terecht gekomen. Er komt slechts een fractie van wat in het bloed zit, terecht in de cellen. VAndaar dat het Erasmus de B12 prikt op celniveau, en dat noemen ze Actief B-12. Hieraan voorafgaand zullen jaren van onderzoek zijn gegaan. Sinds 1998 heeft het Erasmus hun nieuwe beleid ingevoerd en anderen ziekenhuizen staan er bij en kijken er naar. En dan vinden ze het ook nog zo vreemd dat de ziekenhuizen kosten de pan uitrijzen. Immers als zij steeds maar weer de diagnose missen, nemen de klachten toe, met alle gevolgen van dien!!!
Eerlijk gezegd weet ik niet wat ik hier nog toe te voegen heb. Ik ken de onderzoeken, ik ken het feit dat de minimale waarden te laag zijn. Het verschil tussen “normaal” en actief B-12 is ook bekend. En een goede bloedtest om naast de B12 te doen is te testen op homocysteïne in het plasma. Hoge niveau’s zijn niet goed en kunnen zelfs een vitamine B12 tekort maskeren.
Ik gaf toch al aan dat het eten van vlees en vis geen garantie is voor het vermijden van een tekort?
Waar het mij om gaat los van alle medische bespiegelingen: betekent dit dat je als vegetariër of veganist op de langere termijn een te hoog risico loopt op een tekort? En daarom niet optimaal is?
Het zou leuk zijn om wat te horen uit de veg. hoek!
groeten,
Alex
p.s. Vitamine B12 injecties zijn spotgoedkoop in vergelijking met andere behandelingen dus vanuit dat perspectief alleen maar goed.
Ieder mens reageert met zijn/haar specifieke lichaam en met zijn/haar specifieke psyche.
Begin dit jaar moest ik de strijd aan gaan met candida. Ik at voornamelijk vegetarisch, eigenlijk meer veganistisch.
In juli van dit jaar heb ik mijn B12 laten meten…deze was 131. Ik besloot om vlees en vis en ei regelmatig te gaan gebruiken….iets wat voor mijn psyche een verwarrend besluit was/is.
In november heb ik mijn B12 weer laten meten en deze was 187. Ook toen had ik mijn candida niet onder controle…terwijl ik niks “verkeerds” at.
Toen ben ik mijn psyche gaan bewerken met de MIR methode: http://www.mirmethode.nl/ en de candida is nu rustig.
Ik schrijf dit omdat ik denk dat als je je zorgen maakt over je lichaam en tekorten…..dan heb/krijg je tekorten…..en dan moet je handelen en moet je maatregelen nemen.
Ik geloof dat de psyche sterker is dan het lichaam…Wie denkt dat ook?
Wetenschap en kennis geven mij ook verwarring….luisteren mijn eigen lichaam vind ik nog een hele klus.
Ben het helemaal met je eens, Marlijn. Als je geest/psyche/emotionele leven onvoldoende in balans is kan er alleen al daardoor veel mis gaan. Natuurlijk helpt een gezonde voeding maar die doet volgens mij echt niet alles, misschien een bepaald percentage, als dat al te meten zou zijn, maar een gezonde psyche helpt vele percentages meer, denk ik.
Alleen, en dat is het lastige, is dat nooit zo goed meetbaar en tastbaar of concreet aan te pakken als bijvoorbeeld gezonde voeding of goed bewegen. Dat vinden wij mensen niet zo plezierig misschien maar het is gelijk ook de hele uitdaging van het leven.
Desalniettemin, goed om op je voeding te letten, ook dat kan helpen jezelf psychisch gezond te houden, namelijk het idee dat je je gezondheid een beetje in de hand hebt kan heel heilzaam werken, mits niet te strak in de leer toegepast.
Mijn man heeft een vitaminen B12 tekort , eet wel vlees en vis hoe kan dit?
Yvonne.
Hoi Yvonne,
Zoals anderen hierboven ook al aangaven: opname van B12 uit voeding is heel tricky. Het is een hele keten waarin van alles mis kan gaan / mis kan lopen. Je kunt het samenvatten onder de noemer “malabsorptie van vitamine B12″, maar de onderliggende oorzaak moet de arts bepalen.
In het geval van malabsorptie bieden injecties uitkomst, omdat het dan al die stappen in de “keten” overslaat en het direct in de bloedbaan komt.
Succes,
Alex
Mijn man krijgt vitamine B12 prikken 2 X per week. Er wordt beweerd dat het door de metformine pillen komt dat hij voor zijn Melitus 2 gebruikt. Is dit te onderbouwen?
Zit er in peulvruchten ook B 12? Want we eten heel graag chili con carne of erwtensoep?
Hoi Marijke,
Dit is een mogelijk bijeffect van medicijnen zoals meformine, daar is in de literatuur wel wat over bekend. In peulvruchten vind je helaas geen B12….
groeten,
Alex
Leuk hierover te lezen.
Hierbij even mijn ervaringen.
Als kind van 13 werd ik vegetarisch, omdat men thuis daar heel enthousiast over was.
Ik zat in een kringetje van mensen die vegetarisch/veganistisch/macro-biotisch waren.
Rond m’n 20ste stond ik meedere malen voor de etalage van de slager, smachtend naar vlees te kijken.
Heel aparte gewaarwording. Want door het kringetje mensen om mij heen en mijn eigen karakter was ik zeer anti-vlees/vis.
Omdat ik het toch wat vond zeggen over mijn lichaam ….daar bij die etalagesi…., ben ik rustig aan (1x per week in het begin) vlees gaan eten.
Hele kleine porties,want het eerste jaar kon ik het niet verteren. Dus spuugde het in de beginfase veel uit.
Sindsdien eet ik regelmatig vlees en vis en voel me er, lichamelijk en ook psychisch, erg goed bij!
Maar het kostte wat moeite……de tegenstand van vegetariers/veganisten en macrobioten.
Ik kreeg het gevoel dat ik er niet meer bij hoorde (bij die groep) (wist niet eens dat ik ergens bijhoorde, daar kwam ik dan wel achter) en dat ik vooral fout bezig was!
Maar ik bleef naar mijn lichaam luisteren. Hoe zwaar de tegenstand ook was…..de vegetariers enz. gaven me het gevoel dat ik vreemd ging.
Nu….jaren later……..kijk ik terug en zie dat alle mensen uit ons kringetje die vegetarisch enz. (incl. zweverig)waren, met niet één uitzondering……psychische problemen hebben. Depressief en ernstiger.
Ook ik had als kind psych.problemen, maar zat ook in pubertijd fase, dus waar kwam het door?
In ieder geval heb ik sinds ik vlees/vis eet die gevoelens niet meer gehad. En dat is nu 25 jaar geleden.
Ook zijn er vast meer factoren die mee hebben gespeeld, maar die ervaring van terug kijken naar die groep mensen met al hun psych. problemen, dat heeft me wel aan het denken gezet.
Ik trek dan misschien verkeerde conclusies, maar vind het wel “toeval”.
Ik hou wel een balans…niet te veel vlees.
Ook ik had kinderen die rond 9 jaar vegetarisch wilde worden…..vanwege zielig voor de dieren/andere kinderen die het ook waren …
Heb uitgelegd dat ik denk dat “de mens” toch niet zonder vlees en vis kan, dus een klein beetje…. en met heel veel respect eten van vlees en vis. Dus ook niet zomaar laten liggen.
De kinderen voelen zich daar nu ….jaren verder…..nog steeds goed bij….gelukkig.
Een kennis die onderzoeken doet hierover (A’dam VU) en dicht bij het vuur zit en zelf ook vegetarisch was, is n.a.v. deze onderzoeken ook weer een beetje vlees gaan eten. Puur ook omdat ze geen B-12 injecties wilt, dan vind ze het eten van vlees toch natuurlijker.
Ook zij ondervond geen prettige tegenstand van een groep vegetariers.
In NL schijnt nu gezegd te worden, als je langer dan 5 jaar vegetarisch bent, je B12 injecties moet bijnemen.
In België wordt dat niet gezegd, heb ik van iemand die vegetarisch is en in België woont.
Ik laat mij checken op B12. Ik heb wel wat tekort, maar niet noemenswaardig.
Ik gebruik wel voor dat “geen noemenswaardig”tekort: van AOB – Dibencozide Complex -biol.actieve form van vit B12 plus foliumzuur. Een zuigtabletje per dag.
Ik ben B12 tekort altijd blijven checken. In het begin was het veel…..dmv vit. preparaten is het tekort nu bijna oke.
Misschien heeft iemand iets aan mijn bovenstaande ervaringen.
Beste Ildi,
Ge-weldige bijdrage, hartelijk dank!
Alex
Ik hoor vaak dat mensen die geen vlees/vis eten Chlorella nemen als soort van gezonde aanvulling.
Zit in Chlorella voldoende B12 vitaminen die misschien wel goed opneembaar zijn?
Hoi Ingrid,
Wat ik heb begrepen is dat chlorella op zich gezod is maar onvoldoende B12 levert om tekorten aan te kunnen vullen.
Hi Alex,
Hoe past het eten van vlees/vis in het 80/10/10 dieet van dr. D.Graham?
Hartelijke groet,
Suzanne Volkers.
Hoi Suzanne,
Dat past niet in 80/10/10…in mijn visie is 80/10/10 goed in de zomer en als je continue in de tropen woont, maar schiet het tekort in de winter op een plek waar de seizoenen zo van elkaar verschillen.
groeten,
Alex